· 

Persoonlijk | Gevoelloos | Herinneringen | Schaamte | Leegte | Beallyou | week 46


Hoe gaat dat spreekwoord ook alweer? Gelukkig hebben we de foto's nog? Afhankelijk van de situatie hebben we over het algemeen positieve herinneringen als we naar foto's kijken. Het kunnen ook foto's zijn die een andere emotie oproepen. Maar uiteindelijk roept het iets op. Toch?

 

Maar wat als iedere dag dat gevoel steeds meer naar de achtergrond verdwijnt? Dat je naar een foto kijkt en je er letterlijk niets meer bij voelt. Je herkent de foto. Je weet het verhaal erachter en toch voel je niets. 

 

Geen verdriet, boosheid, blijheid of liefde. Het is net alsof je naar de foto's kijkt van iemand anders. Alleen deze keer herken je het plaatje, weet je het verhaal maar je herinnert je het niet meer. 

 

Een aantal maanden terug voelde ik al steeds minder mijn emoties. De laatste weken laat ook mijn geheugen me in de steek. Het maakt niet uit om welke emotionele herinnering het gaat. Mijn geheugen is  net als een leeg vel papier. 



Gevoel van leegte

En dan is daar dat gekke gevoel wat er wel altijd is. Maar hoe omschrijf je een gevoel van leegte? Ondertussen weet ik dat ze in de psychologie dat gevoel dus leegte noemen. Op het moment dat ik dit type vraag ik me opnieuw af wat dat dan precies is: leegte? En heel eerlijk weet ik het dus niet. Er komt totaal geen reactie of prikkel wanneer ik aan die leegte denk. 

 

En dat is precies wat leegte is, namelijk helemaal niets. Geen gedachten, emotie of gevoel. Het enige wat ik me erbij kan bedenken is dat het frustrerend is. Maar dan blijft het ook bij denken. Want voelen doe ik het niet.

 

Dat maakt het knap lastig om er de vinger op te leggen. Want er mist iets. Hoe kan je bepalen wat dat dan is als het er niet is? 

Primitief afweermechanisme

Er zijn diverse aanleidingen waardoor dat gevoel van leegte kan ontstaan. Eigenlijk best interessant dat dit gevoel van 'leegte' een veel voorkomende klacht is binnen de geestelijke gezondheidszorg. Maar het is ook de klacht waar vaak niet over wordt gesproken. De taboe op dit gevoel is enorm. 

 

Psychologen hebben diverse bewoordingen voor die 'leegte'. Ze noemen het bijvoorbeeld ook loochening of pseudoleegtes. Als ik het goed begrijp komen alle termen tot dezelfde kern. Die leegte is niet een 'echte' leegte. Het is een afweermechanisme om pijnlijke gevoelens te onderdrukken.  Je splits als ware een gedeelte van jezelf af. Alleen maken je hersenen geen onderscheidt tussen positieve en negatieve gevoelens. Door die afsplitsing worden ook herinneringen verdrongen en lijk je ze dus te zijn vergeten. 


Het spijt me zo

Jarenlang waren Saartje mijn kat en ik onafscheidelijk. Niemand wist dat tijdens de jaren dat ik mijn masker droeg zij de enige plek was waar ik mezelf kon zijn. Naast mijn verdriet vond ik bij haar ook mijn rust. Voelde ik me veilig. Zij was mijn excuus om op te staan en te gaan slapen wanneer ik moe was. 

 

In april van dit jaar kwam daar een einde aan toen zij werd aangereden. Ze heeft het niet overleefd en ik kwam daar pas aan het einde van de dag achter. Die avond moest ik naar het dierenasiel. De enige plek buitenshuis waar ik nog gelukkig kon zijn om mijn huisgenootje uit de vriezer te halen.

 

Ik weet nog dat ik in de auto tegen mijn vader zij dat ik het in mijn hoofd allemaal niet meer recht kon krijgen. Er was volledige kortsluiting en paniek. Ik begreep niet hoe die twee laatste strohalmen dezelfde avond in rook op konden gaan. 

 

Sindsdien kan ik me haar niet meer herinneren. Net of ik naar de foto kijk van iemand anders zijn huisdier. Geen beeld, gevoel of emotie. Die 7 jaar dat ze hier heeft gewoond lijken compleet te zijn verdwenen. Verdwenen tussen de rook van die avond. 

Schuld, schaamte en angst

Ik begrijp het wel dat er zoveel schaamte heerst over dat gevoel van leegte. Want Je doet iemand of iets daarmee te kort. Het lijkt of die ander geen betekenis meer voor je heeft. Want het raakt je tenslotte niet meer. En normaal als iets je wat doet raakt het je op een bepaalde manier. Je kan boos worden of juist hartstikke blij.

 

Maar door die leegte raakt het me niet meer. Dat geeft echt een enorm gevoel van schuld. Want ik doe structureel alles om me heen te kort. En ook mezelf doe ik te kort. Want ik voel niet meer wat bepaalde woorden of daden betekenen. Voel niet meer de hoogtepunten en dieptepunten.

 

Dan is daar af en toe die angst. Want wat weg is komt dat nog terug? Wat als je straks wel weer nieuwe herinneringen kan opbouwen, maar de oude niet meer terug kan halen? Blijven die dierbaren dan voor eeuwig een plaatje op een foto? 


Het is net een verkoudheid

Het gevoel van leegte is eigenlijk te vergelijken met een vervelende verkoudheid. Je ruikt niets en je proeft niets. Het smaakt allemaal vlak en hetzelfde. Het heeft als voordeel dat je dingen die je vies vindt opeens prima kan eten. Maar als nadeel dat wat je normaal heerlijk vindt nu je geen plezier meer doen. 

 

Soms kan je verkoudheid vervelend lang aanhouden. Het bezorgt je slapeloze nachten. Ademhalen kost je moeite en je krijgt het vaak benauwd. 

Zelfs als je het niet voelt ben je er continu mee bezig. Het belemmerd je en na een tijdje is het gewoon irritant aan het worden. Je neus snuiten geeft voor een aantal minuten verlichting om daarna weer vol te lopen en alles opnieuw af te sluiten.

 

Het geluk is wel dat ook een verkoudheid vanzelf weer overgaat. Wanneer dat zo is komt ook je smaak weer terug. Kun je weer weer opgelucht ademhalen en rustig slapen.

 

 

 

Laten we hopen dat dit gevoel van leegte net zo is als een verkoudheid. Niets meer dan een tijdelijk en belemmerend iets. Dan kunnen veel mensen in Nederland ooit weer opgelucht ademhalen, 


Reactie schrijven

Commentaren: 0