· 

Dwangstoornis | Nieuw gedrag uploading 5% - Even geduld a.u.b.


 

Mijn valkuil is dat ik veelal altijd op nieuwe taken zeg: 'Dat doe ik wel'. Dus toen er een vervanger moest worden gevonden voor het maken van de roosters had ik mezelf voorgenomen dit niet te gaan doen.

 

Bij Altrecht zijn wij als groep zelfverantwoordelijk voor het maken van een aantal roosters. Het doel is dat iedereen gedurende zijn therapie een gelijk aantal beurten krijgt, zoals evaluatie of schema. 

 

Maar de deelnemer die de roosters normaal als taak had heeft enkele weken terug afscheid genomen. De taak kwam dus vrij en sindsdien doe ik hard mijn best om maar niet die taak op me te nemen.

 

Het ging zo goed! In eerste instantie had iemand anders de taak op zich genomen, maar die had aangegeven dat nu toch niet het juiste moment was. Heel begrijpelijk, maar wie pakt het dan op?

 

 

Buiten aan de tafel is er onderling overleg. Tijdens het gesprek hoor ik: Leonie, zullen wij het anders samen doen? Totaal gefocust op mijn overtuiging niet de taak op me te nemen, schrik een soort van 'wakker'. Natuurlijk! Geen probleem, want samen is toch beter dan alleen!?



Onbewust gedrag

Hopelijk dacht je tijdens het lezen van mijn inleiding al: "Leonie, doe dit nou niet'! Dan kan ik je nu vertellen dat het verhaal daar nog niet mee is afgelopen.

 

Ondanks wekenlang mijn best te doen om maar niet een nieuwe taak op te pakken, faalde ik buiten toen me specifiek de vraag werd gesteld. Achteraf was mijn reactie veel sneller dan mijn gedachten om dit juist niet te doen.

 

Wat er daarna gebeurde heeft me dagenlang nog aan het denken gezet. Eenmaal de taak op me genomen pak ik direct het opzet van het rooster. Onbewust begin ik aan iedereen te vragen welke datums kloppen en welke moeten worden aangepast. Binnen enkele minuten heb ik de hele groep gesproken en alles doorgenomen. 

 

 

Opnieuw hoor ik mijn naam: "Leonie, heb je door wat je doet"? Enigszins verbaast kijk ik haar aan. Ik heb geen idee waar ze het over heeft. Wel begin ik direct uit te leggen dat ik alvast inventariseer welke datums kloppen en welke moeten worden aangepast. Totaal niet meer bewust van mijn gedrag en wat er enkele seconden daarvoor eigenlijk gebeurde. 

 


Hallo dwang

Welkom in de wereld van een dwangstoornis. Voor mensen die denken dat dwang alleen is om overmatig te controleren van kleding op kleur en grootte hebben het dus mis.

 

Vroeger dacht ik ook dat dwang alleen was het onnodig en oneindig uitvoeren van een bepaalde handeling. Zoals deurknoppen aanraken of drempels passeren.

 

Wanneer je te maken krijgt met een dwangstoornis kan dit ook betekenen dat iemand (zoals ik) deze coping inzet om controle te behouden. Wat begint met één taak groeit langzamerhand uit tot een fulltime job aan taken. Het gebeurt allemaal geleidelijk en vaak genoeg bewonderen mensen je om je heen voor alles wat je presteert.

 

Voor mij is dwang een manier om niet te hoeven voelen. Gebeurt er iets vervelend wat iets in mij 'triggert' zet ik dus mijn dwang in om dit niet te voelen. Veelal is dit werken, maar in mijn geval is het ook overmatig ordenen, opruimen en schoonmaken. 

 

 

Het nadeel is dat dit gedrag vaak onschuldig begint. Maar hoe vaker ik mijn gevoel moet onderdrukken des te meer ik dus moet gaan werken (presteren) om maar niet te voelen.

 


Aangeleerd gedrag

Als klein meisje leerde ik mezelf om goed te presteren. Niet omdat ik toen al veel waarde hechtte aan 'goed presteren', maar het was voor mij een manier om de spanning van thuis niet te voelen.

 

Daarbij heeft het als voordeel dat je vaker positieve waardering ontvangt dan wanneer je prestaties niet uitblinkt tussen die van de rest. Ik had eigenlijk in groep 3 van de basisschool al door dat wanneer ik goed presteerde zowel de leerkrachten als mijn ouders trots op me waren. 

 

En een gevoel van trots voel je liever dan die van verdriet, boosheid, schaamte, angst of spanning. Het nadeel is alleen dat hoe 'ouder' we worden de lat van prestatie steeds hoger wordt. Dat gebeurt automatisch, want zo is ons schoolsysteem ook ingericht.

 

Op de basisschool bezweek ik al onder de prestatiedruk. Steeds vaker voelde ik hoe ik faalde, wanneer ik de lat van presteren opnieuw niet had behaald. Hoe vaker ik in mijn optiek 'faalde' des te hoger leek de lat van prestatie. Indirect ging ik steeds meer twijfelen aan mijn eigen capaciteiten en talenten. Met faalangst en een negatief zelfbeeld tot gevolg. 

 


Opgebrand

 

Gedurende de jaren is de lat van prestatie niet alleen onhaalbaar geworden, maar is ook mijn drang een dwangstoornis geworden. Alle vormen van prestatie zie ik als een genotsmiddel om niet te hoeven voelen.

 

Natuurlijk werkt die hele theorie nu niet meer. Want wanneer je nooit tevreden kan zijn op datgene wat je doet loop je leeg op negatieve gedachten en overtuigingen. Je doet het voor je gevoel nooit goed. En dan bedoel ik ook echt NOOIT!

 

Omdat je gedrag zo is gefocust op prestatie ga je steeds vaker zoeken naar mogelijkheden om toch die lat te behalen. Kleine taken worden langzamerhand een dagtaak, omdat alles dubbel gecontroleerd moet worden. Samenwerken is mogelijk zolang het gaat op mijn manier. Want geen controle is bij een dwangstoornis echt uit den boze.

 

 

Met als gevolg dat ik na jaren compleet uitgeput ben geraakt van het oneindige gevoel van dwang en drang naar prestatie. Ontspanning is simpelweg niet meer mogelijk, want zelf een rondje hardlopen wordt een prestatie als ik bepaal dat ik zoveel kilometer moet rennen binnen een specifieke (niet haalbare) tijd. 

 


Nieuw gedrag

 

Wat ik hierboven heb beschreven is dus een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis zoals deze voor mij werkt. Beter gezegd werkt dit gedrag niet meer, want mijn moeder is overleden en het verdriet wat ik voel is niet van nu. Het is verdriet van jarengeleden wat ik nooit heb toegelaten om te voelen.

 

Het feit dat ik dit omzet naar extra hard presteren is dus niet de oplossing. In het nu moet ik aanleren om te rouwen. Dat nare, intense en donkere gevoel toelaten en doorleven. Met als doel dat het draaglijk wordt.

 

Hoe minder intens dat gevoel des te minder mijn dwang aanwezig zal zijn. Maar dat betekent tegelijkertijd dat ik nieuw gedrag moet gaan aanleren. Dat klinkt zo eenvoudig, maar bedenk je even hoe lastig het is om bijvoorbeeld af te vallen. 

 

Dat is toch ook simpel? Waarom hebben dan zoveel mensen er zoveel moeite mee? Dit is omdat gedrag een automatisch 'reflex' is van vroeger. Net zoals dat moment dat ik echt tegen mezelf moet zeggen dat ik de taak van de rooster niet op me ging nemen.

 

Op het moment dat mijn gedachten even 'afdwalen' door het horen van mijn naam, des te snel is mijn gedrag om de taak wel op me te nemen. 

 

 

Waar ik eerst echt mijn twijfels had van een behandeling van 9 maanden, ben ik nu soms bang dat ik tijd te kort zal hebben. Want bijna 2 maanden in behandeling realiseer ik me pas hoe zwaar en intensief het is om nieuw gedrag aan te leren.

 

Liefs Leonie 



Nieuws update

altrecht GGZ blog

Er is een officiele samenwerking tussen mij en Altrecht!

Vanaf 25 juli zijn mijn blog artikelen over mijn persoonlijke behandeling ook te lezen via hun social media.

 https://www.facebook.com/Altrecht/